Volg ons op
Volg ons op Facebook


Bijgewerkt op
14-08-2017
Werkbezoek aan Roemenië van 24 september t/m 2 oktober 2006


De groep bestaat uit 4 leden van het Pastoraal Fonds: Jan Lindhout, Henk Maat, Riet Geldof, en Bernard Touber en als gasten gaan mee: Bram en Lies Boot en Annemieke Broekhuizen.
In verband met de afronding van het “Waterproject” in Bilghezd zijn Nico Broekhuizen, Kees Heijns, Henny en Wilma Kühn al eerder vertrokken.

Op zondag 24 september vertrekt het busje om 04.00 uur uit Sassenheim voor een reis van 1800 kilometer in twee dagen. De chauffeurs zijn Henk, Jan en Bernard. Bij Arnhem gaan we de grens over, dan door Duitsland, door Oostenrijk en zo kom je in Hongarije. Onderweg: slapen, praten, zingen, muziek beluisteren en regelmatig de snoepzak rond laten gaan. Net over de Hongaarse grens ligt het plaatsje Levèl met het Helena Hotel, inmiddels een vertrouwd adres. De volgende dag vertrekken we weer vroeg om de laatste 550 km af te leggen. Eerst rijden we nog een flink stuk door Hongarije, we passeren bij Tatabánya de adelaar, die met zijn vleugels gespreid hoog op de berg staat. Dan rijden om Boedapest heen en om 15.00 uur passeren we moeiteloos de beide grensposten tussen Hongarije en Roemenië.
We zien links en rechts langs de weg kilometerslange lelijke buizen voor de stadsverwarming en rijden door de stad Oradea. Om half zes zijn we in Tileagd. We worden hartelijk ontvangen door Ds. Istvan Szoboslai, zijn vrouw Edith en hun beide kinderen: Bocla en Istvan.
Gisela (Gisi) staat ons al op te wachten met koffie en warm appelgebak. Om 19.00 uur krijgen we een heerlijke maaltijd voorgeschoteld en ons eerste glaasje palinka. De dominee vertelt tijdens de maaltijd dat er 580 gezinnen in Tileagd wonen die verbonden zijn aan de Reformatorische kerk. We krijgen te horen dat het internetten in de kelder momenteel even stil staat. Monika, die dit begeleidt, is met zwangerschapsverlof en er is een blikseminslag in het elektriciteitsnet geweest, waardoor een aantal computers niet meer werken. Ook is de provider erg duur geworden. Maar ze proberen dit allemaal op te lossen

Op dinsdag 26 september zitten we al vroeg aan het ontbijt, want we hebben een druk programma af te werken. Eerst bezoeken we twee kleuterscholen. Aan de kleuterschool is met steun van het Pastoraal Fonds een gang gebouwd en de toiletten vernieuwd. Binnen ziet het er goed uit; alleen onder de vensterbanken aan de buitenkant van het gebouw blijkt het stucwerk behoorlijk te zijn aangetast. Dit is gekomen door onjuiste plaatsing van de vensterbanken, waardoor het water langs de muur omlaag kon lopen
De klaslokalen op beide scholen zien er redelijk uit, wel wat weinig licht, maar de kinderen hebben het naar hun zin, want hun ogen stralen. Met de leidsters wordt besproken of er nog wensen zijn en elk kind krijgt een meegebracht presentje uit onze winkel:
de Kringloopwinkel “Op Dreef “ in Sassenheim.
Daarna gaan we naar de lagere school en spreken met directeur Filip Joseph en onderwijzeres Edith, de vrouw van Ds. Istvan S. Ook hier zijn veel problemen met de muren. De vorig jaar geverfde muren hebben nu veel scheuren, als gevolg van loslatende kalk. We bekijken met Edith het computerlokaal. Dat ziet er goed uit. Jammer dat aan de nieuw aangeschafte tafels overbodige en in de weg zittende kastjes zitten. Ook hier wordt besproken of er nog wensen zijn. Net als op de kleuterschool zitten de Hongaars sprekende en Roemeens sprekende kinderen in aparte klaslokalen. In de hogere klassen krijgen de kinderen les in de Engelse taal en in de Roemeense klassen ook lessen in het Frans. Buiten de school is de speeltuin. Veel materiaal is nogsteeds kapot en is nog steeds niet omheind.
We hebben een langdurig gesprek met burgemeester George Groza, die zojuist is teruggekeerd van een symposium in Amerika. Mede door de jet-lag en de grote werkdruk
maakt hij een vermoeide indruk. Niet zo gek, met alle problemen die hij heeft op te lossen in zijn dorp. Zo is er een groot gebrek aan goed drinkwater.Gelukkig is er een project gestart in samenwerking met de Rotary Sassenheim en de overheid om zowel goed drinkwater als een adequaat rioleringssysteem te realiseren. Ook heeft hij veel problemen met de talrijke (Roma)zigeuners, die veel stelen en die volgens hem te beroerd zijn om te werken. Volgens hem zijn zij ook verantwoordelijk voor de vernielingen in de speeltuin. Maar hij voegt er aan toe dat alles hersteld en opnieuw geplaatst zal worden, inclusief een hek er omheen.

Na de lunch gaan we met Ds. Istvan naar de stad Oradea. Dit is één van de grotere steden van Roemenië met 250.00 inwoners en tal van bezienswaardigheden: zoals de Russisch-Orthodoxe maankerk en de R.K kerk naast het Museum, de vroegere residentie van de bisschop. We bekijken de beide kerken ook van binnen en staan verbaasd over zoveel pracht en praal. De stad ligt aan de rivier de Crisul. Het centrum telt een aantal brede pleinen en winkelstraten, prachtige gebouwen, opgetrokken, veel in gemengde bouwstijlen met o.a. Turkse en Hongaarse invloeden.
Tot slot brengen we nog een bezoek aan de Fortress van Oradea, een oeroude indrukwekkende vesting, in een weliswaar vervallende staat, maar die men volop aan het restaureren is.

s´Avonds na het diner hebben we een lang gesprek met ds. Istvan S. Daarbij komen o.a. aan de orde: de staat van onderhoud van het Sassenheimhuis, de garage voor de tractor en de combine, de stand van zaken m.b.t. de verkoop van de kleding en de problemen met de computers en de internetverbinding

Voor woensdagochtend 27 september staat een bezoek aan het kindertehuis van 70 jarige dokter Annemarie Sadler in Alesd op het programma. Onderweg zien we wat van het mooie landschap en de uitlopers van de Karpaten zorgen voor veel afwisseling. We worden ontvangen met koffie en veel koek in de eetzaal. Er zijn hier 26 kinderen. De jongste zit in klas 3 en twee kinderen zijn ouder dan 18 jaar. Ze gaan allemaal naar verschillende scholen. Vier kinderen gaan zelfs naar het gymnasium in Oradea. Er zijn een paar sponsors, zelfs uit de Ver. Staten en Canada. Uit Duitsland komen veel levensmiddelen. De kindertehuis moet het wel hebben van deze sponsors, want van de staat en van de Reformatorische Kerk krijgen ze weinig tot niets. Het Pastoraal Fonds betaalt ieder jaar de helft van de verwarmingskosten waardoor ze subsidie krijgen van de staat. Ze wil graag nieuwe kasten op alle kamers. Nu staan er wat gammele houten kasten, die eigenlijk te klein zijn.
‘s Middags brengen we een bezoek aan Dr. Elisabeth Szilagyi. Ons valt direct haar mooie wit gesteven jasschort op met de tekst A.Z.L. (Academische Ziekenhuis Leiden)! Ze heeft koek en drinken voor ons klaar gezet en dan volgt er een gesprek over het reilen en zeilen in haar praktijk. Ze heeft 2600 patiënten, eigenlijk meer dan toegestaan is. Je krijgt ook hier weer veel bewondering voor deze aardige vrouw, die toch met weinig middelen deze praktijk in stand houdt. Ze is blij met de financiële hulp die ze uit Nederland krijgt. De mensen zijn wel voor een deel van de medicijnkosten verzekerd, maar als het geld op is krijgen de mensen geen medicijnen meer. Zodoende kan ze dan toch de patiënten helpen.
Haar grootste zorg is momenteel het dak van het gebouw. Dit moet gerepareerd worden, maar
de burgemeester wil daar nog geen geld voor vrij maken. We nemen afscheid en zijn onder de indruk van haar problemen.
We brengen ook een bezoek Benjamin Papp, de voormalige predikant van Tileagd. Hij ziet er heel goed uit, maar heeft sinds zijn herseninfarct heel veel moeite met zich te concentreren. Hij steunt volledig op zijn vrouw Sarika. Toen we weggingen kregen we nog wat druiven mee en veel groeten voor alle bekenden!
Tijdens het gesprek met de kerkenraad wordt uitgebreid gesproken over het kledingtransport. Ze willen graag dat we hiermee doorgaan. Met de opbrengst van de kleding kan de diaconie voldoen aan alle vragen om hulp. Ook vragen ze speciaal om dekens en gordijnen. In de winkel ligt de kleding er netjes bij. Veel hangt op rekken en de rest ligt op gesorteerde stapeltjes. In de kerkzaal wordt nu uitverkoop gehouden van de zomerkleding. De levensmiddelenpakketten met de kerst worden ook weer met vreugde tegemoet gezien.

Na het ontbijt op donderdag 28 september vertrekken we rond half tien naar Bilghezd. Dit is ongeveer anderhalf uur rijden. Via de olievelden bereiken we Bilghezd. En dan is het gedaan met de geasfalteerde wegen. Over drie jaar moet deze weg ook geasfalteerd zijn. Na ongeveer en kilometer zien we de blauwe, rode en gele container.
We worden eerst hartelijk ontvangen door ds. Istvan Ruzsa en zijn vrouw Emma. Na de lunch, klaargemaakt door drie lieve dames hebben Bram, Henk, Bernard en Jan hun oude kleren opgezocht om hand- en spandiensten te verrichten bij het waterproject. De mannen doen allerlei klussen in en rond de containers. Henk maakt ook heel veel foto’s .

Vóór de avondmaaltijd is er nog een gesprek met Ds. Rusza en de leden van het Pastoraal Fonds Allerlei financiële en praktische zaken worden besproken. Ook hier zijn ze blij met de kleding die ze toegestuurd krijgen. De winkel is een maal per maand open. Dat is weinig, maar er is niet veel geld te besteden. Na de maaltijd is er een gesprek met de Kerkenraad, waarbij ook de watercommissie aanwezig is. Met de watercommissie wordt uitgebreid gesproken over het zandfiltersysteem en het onderhoud van het waterleidingsysteem.

Op vrijdag 29 september brengen we eerst een bezoek aan het schooltje van Bilghezd die bestaat uit twee lokalen; één voor de kleuters (15) en een voor klas 1 t/m 4 (14). Om te blijven bestaan moeten er in de kleuterklas minsten 10 kinderen zitten en voor de andere klassen minstens 5. Vanaf klas 5 gaan de kinderen met een busje (deels betaald door het Pastoraal Fonds) naar Simlau. De kinderen krijgen ook hier poppen en autootjes en een rolletje snoep uitgedeeld. Ze zijn er erg blij mee.
Daarna gaan we naar de school in Simlau. Hier gaan veel kinderen uit Bilghezd naar toe als ze al wat groter zijn. Het is een Hongaarse school met 340 leerlingen en bestaat pas één jaar. Er wordt het Pastoraal Fonds om financiële steun gevraagd bij het verbouwen van een ruimte in de kelder tot een klaslokaal. Het klaslokaal dat hierdoor vrij komt op de eerste etage kan dan worden gebruikt door de leerlingen die van ver komen en gebonden zijn aan de reistijd van de schoolbus. De school ziet er netjes uit.

‘s Middags is er een picknick in het bos. Op een open plek in het bos is heel wat werk verricht. Een van de kerkenraadsleden roert in een grote pot met een houtvuur eronder: goulashsoep! Alles is aanwezig: dekens om op te zitten, een tafel, bekertjes, drank, brood, borden, bestek. Er zijn heel veel kerkenraadsleden met hun partner, de dames van de keuken, de dominee met gezin en wij, Sassenheimers Het was heel gezellig en. mooi weer.

Zaterdag 30 september 2007 staat geheel in het teken van het waterproject, want daar moet nog het een en ander gebeuren. Vooral Kees wordt onder druk gezet, want die moet met het busje met de leden van het Pastoraal Fonds mee terug naar Sassenheim. Na de lunch moet alleen nog 1500 kilo zand in de filter worden gestort. Dit gebeurt met hulp van 7 mannen uit het dorp en het doorgeefsysteem van emmertjes met zand is heel effectief. Het werkt goed en snel. Ondertussen wordt er nog wat opgeruimd en aangeveegd. Na het inwerking stellen van het zandfilter en de controle of het zandfilter inderdaad werkt kunnen we met z’n allen een toast uitbrengen met een welverdiend glaasje palinka. “Egészségedre” Proost!!
Op de goede afloop.


Op zondag 1 oktober vertrekken we om 7.00 uur voor een lange zit van ± twaalf uur. We krijgen lunchpakketten mee, die door Gisi en Bertha zijn klaargemaakt. In de bus wordt veel geslapen, behalve door de chauffeurs. Om 18.00 uur arriveerden we in het Duitse Schlüsselfeld. Na een goede nachtrust en een uitgebreid ontbijt vertrekken we richting Sassenheim en rijden om ongeveer 15.00 uur Sassenheim binnen.
De reis naar Roemenië zit er op. We kijken terug op een goede en gezellige, maar vooral bijzondere week. We hebben heel veel armoede gezien en we gunnen ook deze mensen iets van de rijkdom die wij hier hebben. We zijn dankbaar dat we weer veilig thuis zijn en de gasten wensen het Pastoraal Fonds veel sterkte toe bij hun werk. De gasten hebben een kijkje in “de keuken” mogen nemen en hebben veel waardering voor het werk van het Pastoraal Fonds.

Maar……………. zonder het vele vrijwilligerswerk in de Kringloopwinkel “Op Dreef”is dit alles niet mogelijk.